HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ ÜRETİMİNİN ÖNEMİ


İnan İ., Demir S., Ekin Z.

ISTINYE INTERNATIONAL INTERDISCIPLINARY ACADEMIC STUDIES CONGRESS, İstanbul, Türkiye, 8 - 10 Mart 2026, ss.476-488, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.476-488
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Hayvancılık sektöründe sürdürülebilirlik, iklim değişikliği ve artan gıda güvenliği sorunları edeniyle kritik bir hâl almıştır. Hayvancılık sektörü, sera gazı emisyonlarının yalnızca %15’ine katkıda bulunmasına rağmen, çevresel etkileri nedeniyle önemli sorunlar oluşturmaktadır. Çiftlik hayvanlarında biyogaz üretimi; hayvansal atıkların enerjiye
dönüştürülmesi, sera gazı emisyonlarının azaltılması ve besin maddelerinin yeniden döngüye kazandırılması açısından hem çiftlik hayvanlarından kaynaklanan iklim değişikliğinin etkilerini azaltmakta hem de atık yönetiminin doğru şekilde değerlendirilmesiyle çevresel
kirliliği azaltmak açısından son derece önemlidir. Hayvansal gübre ve organik atıkların anaerobik fermantasyon yoluyla biyogaza dönüştürülmesi, kontrolsüz metan salınımının önlenmesinde kritik rol oynamakta; bu durum hayvancılık kaynaklı emisyonların azaltımında
doğrudan bir azaltım mekanizması oluşturmaktadır. Biyometan üretimine yönelik bütünleşik ekonomik ve çevresel değerlendirmeler, süreç yönetiminin etkinliği ile çevresel kazanımlar arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle metanın zararlı etkilerinin kontrol altına alınmaması durumunda, biyogaz sistemlerinin sağlayacağı iklimsel faydaların tersine dönebileceği vurgulanmaktadır. Süreç sonunda ortaya çıkan sıvı ve katı
sindirim çıktılarının tarımsal üretimde değerlendirilmesi, besin döngüselliğini güçlendiren önemli bir geri kazanım çıktısı olarak tanımlanmaktadır. Biyogaz sistemleri hem enerji üretimi, atık geri kazanımı, emisyon kontrolü ve kaynak verimliliğini aynı sistem altında bütünleştirmekte hem de entegre bir üretim, enerji dönüşümü ve çevre yönetimi yaklaşımı olarak ekolojik katkılarıyla önemli avantajlar ortaya koymaktadır. Bu derlemenin amacı, hayvansal atıkların biyogaz üretim yoluyla sürdürebilir enerjiye  dönüştürülmesini, sera gaz emisyonu azaltımı ve çevresel atık yönetimi bütüncül olarak değerlendirmektir.

Sustainability in the livestock sector has become critical due to climate change and increasing food security challenges. Although the livestock sector contributes only 15% of total greenhouse gas emissions, it poses significant environmental concerns because of its
ecological impacts. Biogas production in farm animals plays a crucial role in converting animal waste into energy, reducing greenhouse gas emissions, and recycling nutrients into the production system; thus, it mitigates the effects of livestock-related climate change while reducing environmental pollution through proper waste management.The conversion of animal manure and organic waste into biogas through anaerobic fermentation plays a critical role in preventing uncontrolled methane emissions, thereby serving as a direct mitigation mechanism for livestock-derived emissions. Integrated economic and environmental
assessments of biomethane production reveal a strong relationship between process efficiency and environmental gains. It is emphasized that if the harmful effects of methane are not effectively controlled, the climatic benefits of biogas systems may be reversed.The utilization
of liquid and solid digestate outputs in agricultural production is identified as an important recovery pathway that strengthens nutrient circularity. Biogas systems integrate energy production, waste recovery, emission control, and resource efficiency within a single
framework, offering significant ecological advantages as an integrated approach to production, energy conversion, and environmental management. The aim of this review is to comprehensively evaluate the conversion of animal waste into sustainable energy through
biogas production, greenhouse gas emission mitigation, and environmental waste management within a holistic framework.