Akdeniz Havzası Konteyner Limanları Verimlilik Analizi


Pehlivan D., Türkistanlı T. T., Gündoğan O.

Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, cilt.16, sa.1, ss.415-431, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 16 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.31466/kfbd.1732874
  • Dergi Adı: Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.415-431
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Akdeniz Havzası, Doğu-Batı hatları ve Asya-Afrika pazarlarına yakınlığıyla küresel konteyner taşımacılığında kritik bir konuma sahiptir. Artan trafik, bölgedeki limanlar arasında verimlilik odaklı rekabeti hızlandırmıştır. Bu çalışma, Akdeniz’deki 25 büyük konteyner limanının 2023 yılı performansını, girdi-yönelimli CCR Veri Zarflama Analizi (VZA) ile değerlendirmektedir. Girdiler terminal alanı (ha), rıhtım uzunluğu (m) ve rıhtım derinliği (m); çıktı ise elleçlenen TEU miktarıdır. Sonuçlar, Tanger Med, Piraeus ve Algeciras limanlarının tam etkin (θ = 1,000) olduğunu; geri kalan limanların etkinlik skorlarının 0,84-0,04 aralığında ve genel ortalama θ’nın 0,53 olduğunu göstermektedir. Özellikle 11 limanın θ < 0,500 değeri, mevcut altyapıya kıyasla düşük elleçleme kapasitesine işaret etmektedir. Bulgular, altyapının etkin kullanımını artırmak için operasyon akışlarının hızlandırılması, kara/demiryolu bağlantılarının güçlendirilmesi ve talebe duyarlı kapasite planlamasının önemini vurgulamaktadır.

The Mediterranean Basin, situated along key East–West corridors and close to Asian and African markets, occupies a

pivotal position in global container shipping. Rising traffic has intensified efficiency-driven competition among the

region’s ports. This study assesses the 2023 performance of 25 major Mediterranean container ports using an input-

oriented CCR Data Envelopment Analysis (DEA). The inputs are terminal area (ha), quay length (m), and quay depth

(m); the output is the number of TEUs handled. The results reveal that Tanger Med, Piraeus, and Algeciras are fully

efficient (θ = 1.000), whereas the remaining ports record efficiency scores between 0.84 and 0.04, with an overall mean

θ of 0.53. Notably, 11 ports with θ < 0.500 demonstrate low handling capacity relative to their existing infrastructure. The

findings underscore the need to accelerate operational flows, strengthen road and rail connections, and adopt demand-

responsive capacity planning to enhance infrastructure utilization.