Enerji Kullanımı ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Eşanlı İlişki: On Gelişmekte Olan Ülkeden Panel 2SLS Kanıtları


Erdoğan N., İşleyen Ş.

20th Eurasian Conference on Language and Social Sciences , Bucuresti, Romanya, 6 - 08 Şubat 2026, ss.157-158, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Bucuresti
  • Basıldığı Ülke: Romanya
  • Sayfa Sayıları: ss.157-158
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

İklim değişikliği ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin çift yönlü (eşanlı) doğası, tek denklemli tahminlerin içsellik sorunu nedeniyle yanlı sonuçlar verebileceğini göstermektedir. Bu çalışma, Dünya Bankası Kalkınma Göstergeleri (WDI) veri tabanından elde edilen kişi başı GSYH (NY.GDP.PCAP.CD), kişi başı enerji kullanımı (EG.USE.PCAP.KG.OE — WDI’nin güncel CO2/kişi göstergesine (EN.GHG.CO2.PC.CE.AR5) erişim kısıtı nedeniyle bu çalışmada emisyonun gözlemsel bir proxy’si olarak kullanılmıştır), sanayi katma değeri (NV.IND.TOTL.ZS), gayri safi sabit sermaye oluşumu (NE.GDI.TOTL.ZS), ticari açıklık (NE.TRD.GNFS.ZS) ve araç değişken olarak nüfus yoğunluğu (EN.POP.DNST) göstergelerini kullanarak, Brezilya, Çin, Mısır, Almanya, Hindistan, Endonezya, Meksika, Güney Afrika, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nden oluşan 10 ülkelik bir panelde (2000-2022, 229 gözlem) enerji kullanımı ile GSYH arasındaki eşanlı ilişkiyi İki Aşamalı En Küçük Kareler (2SLS) yöntemiyle incelemektedir. Birinci denklemde GSYH’nin enerji kullanımı üzerindeki içsel etkisi güçlü ve anlamlı bulunmuş (β=0,982; p<0,001); ikinci denklemde ise enerji kullanımının GSYH üzerindeki etkisi de benzer şekilde güçlü ve anlamlı çıkmıştır (β=1,326; p<0,001). Panel sabit etkili (ülke+yıl) referans modelin verdiği belirgin şekilde daha düşük katsayı (β=0,431), ham tahminlerin içsellik nedeniyle yanlı olabileceğine işaret etmektedir. Ancak birinci aşama kısmi F istatistiğinin (F=3,52) geleneksel eşik değerin (10) altında kalması, kullanılan araç değişkenin zayıf olduğunu ve katsayı büyüklüklerinin ihtiyatla yorumlanması gerektiğini göstermektedir. Bulgular, büyüme ile enerji kullanımı arasında güçlü bir çift yönlü ilişkinin varlığını desteklemekte, ancak güçlü bir araç değişken ve doğrudan emisyon verisiyle yeniden test edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

The bidirectional (simultaneous) nature of the relationship between climate change and economic growth suggests that single-equation estimates may yield biased results due to endogeneity. This study investigates the simultaneous relationship between energy use and GDP using a Two-Stage Least Squares (2SLS) method on a panel of 10 countries (Brazil, China, Egypt, Germany, India, Indonesia, Mexico, South Africa, Turkey, and the United States) over the period 2000–2022 (229 observations). The indicators are obtained from the World Bank Development Indicators (WDI) database: GDP per capita (NY.GDP.PCAP.CD), energy use per capita (EG.USE.PCAP.KG.OE — used as an observational proxy for emissions in this study due to access restrictions on WDI’s current CO₂/capita indicator (EN.GHG.CO2.PC.CE.AR5)), industry value added (NV.IND.TOTL.ZS), gross fixed capital formation (NE.GDI.TOTL.ZS), trade openness (NE.TRD.GNFS.ZS), and population density (EN.POP.DNST) as an instrumental variable. In the first equation, the endogenous effect of GDP on energy use is found to be strong and significant (β = 0.982; p < 0.001); in the second equation, the effect of energy use on GDP is similarly strong and significant (β = 1.326; p < 0.001). The panel fixed-effects (country + year) reference model yields a notably lower coefficient (β = 0.431), suggesting that naïve estimates may be biased due to endogeneity. However, the first-stage partial F statistic (F = 3.52) falls below the conventional threshold of 10, indicating that the instrumental variable used is weak and that the coefficient magnitudes should be interpreted with caution. The findings support the existence of a strong bidirectional relationship between growth and energy use, but also highlight the need for retesting with a stronger instrument and direct emissions data.