TARIM VE HAYVANCILIKTA DEĞİŞEN DİNAMİKLER: İKLİM, TEKNOLOJİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK , Yusuf Uzun,Şeyda Çavuşoğlu,Bulut Sarğın, Editör, İksad Yayınevi, Ankara, ss.260-288, 2025
Bu çalışma, iklim değişikliğinin ruminant besleme ve ürün odaklı sera gazı (GHG) yoğunluğu üzerindeki etkilerini; kuru madde tüketimi (KMT), rasyon protein konsantrasyonu, selüloz/NDF, konsantre düzeyi, rasyona yağ eklenmesi, besleme sıklığı ve yem katkıları bağlamında sentezlemektedir. Güncel derlemeler ve değerlendirme raporları ışığında; ısı stresi ve hidrolojik kısıtların KMT’yi azalttığı, yem kalitesini düşürdüğü ve ECM başına GHG yoğunluğunu artırdığı gösterilmektedir. Bununla birlikte, 3-NOP, korunmuş yağlar, tanenler ve besleme sıklığı gibi müdahaleler; rasyon verimliliğini ve azot kullanım verimliliğini (NUE) artırarak enterik CH₄ emisyonlarında %540 bandında azalma sağlayabilir. Sonuçlar, GLEAM 3.0 ve IPCC Tier 2–3 çerçeveleriyle bütünleşik değerlendirmelerin, işletme ve politika düzeyinde karşılaştırılabilirliği güçlendirdiğini göstermektedir