Miti Yeniden Okumak: Hamlet ve Yılanı Öldürseler’de Atasal Lanetler ve Kültürlerarası Trajediler

Bu çalışma, Hamlet ve Yılanı Öldürseler eserlerinin, zamansal ve mekânsal farklılıklarına rağmen birçok tematik ve yapısal ortaklık barındırdığını ortaya koymakta ve bu eserleri yoğunlukla mitolojik bağlamları çerçevesinde yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. William Shakespeare’in Hamlet adlı eseri, 17. yüzyılın başlarında yazılmış ve Danimarka prensi Hamlet’in trajik öyküsünü ele alan bir tiyatro oyunuyken, Yaşar Kemal’in 1976 yılında yayımlanan Yılanı Öldürseler romanı ise Türkiye’nin Çukurova bölgesinde, Anavarza yakınlarında bir köyde yaşayan Hasan isimli bir çocuğun acı dolu hikâyesini anlatmaktadır. Her ne kadar Yılanı Öldürseler bir roman olarak kaleme alınmış olsa da gerek biçimsel yapısı gerekse tematik ve içerik özellikleriyle Yunan tragedyasının karakteristik unsurlarını barındırır. Coğrafya, dönem ve kültürel bağlamlar bakımından iki eser arasında büyük farklılıklar bulunmasına rağmen, onları ortak temalar etrafında birleştiren birçok unsur dikkat çekmektedir. Her iki eserde de trajedi türünün belirgin özellikleri baskın bir şekilde işlenmiştir. Hamlet’teki hayalet baba motifi ile Yılanı Öldürseler’de trajik kahramanın gözünde düşmanlaştırılan ve yılanla özdeşleştirilen anne figürü, bu benzerliklerden yalnızca birkaçıdır. Ayrıca, her iki eser de Yunan tragedyalarının vazgeçilmez mitolojik ögelerine, dini sembollere ve tarihsel göndermelere sıkça başvurur. Orestes miti, Oedipus Kompleksi, yılan motifi, ataerkil toplum yapısı, intikam, namus cinayeti, günahkâr kadın ve kurban edilmiş çocuk temaları öne çıkan ortak unsurlardır. Söz konusu çalışma, bu ortaklıklar ve farklılıklardan yola çıkarak ardalanında mitolojik bir bağlantı bulunan bu iki eseri aynı potada buluşturmayı amaçlamaktadır.