KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Creative Commons License

alpdoğan y., Sazak E.

Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, sa.53, ss.106-135, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, "Öğretmenlerin Kanıta Dayalı Uygulamalara Yönelik Tutumları Ölçeği"ni Türkçeye uyarlamayı ve ölçeğin psikometrik özelliklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Kanıta dayalı uygulamalar (KDU'lar); bilimsel kanıtların, uygulayıcı uzmanlığının ve öğrenci özelliklerinin bütünleştirilmesi yoluyla öğretimsel kararlara rehberlik ederek, özel eğitimde etkili öğretim için temel bir yaklaşım oluşturmaktadır. Betimsel araştırma deseniyle yürütülen uyarlama süreci; çeviri-geri çeviri, uzman görüşü alma, dilsel eşdeğerlik testi ve pilot uygulama aşamalarını kapsamıştır. Çalışmaya, uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 210 özel eğitim öğretmeni katılmıştır. Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri, ölçeğin Türkçe bağlamındaki "Çekicilik" ve "Uygunluk"tan oluşan iki faktörlü yapısını desteklemiştir. İki faktörlü model varyansın %55,5'ini açıklamış; Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları (CFI = ,946; TLI = ,921; SRMR = ,048) iyi düzeyde bir model uyumuna işaret etmiş ve 7. maddenin çıkarılmasıyla bu uyum daha da iyileşmiştir. Cronbach alfa katsayısı α = ,916 olarak hesaplanmış ve madde-toplam korelasyonlarının kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmüştür. Bulgular, ölçeğin Türkçe versiyonunun öğretmenlerin KDU'lara yönelik tutumlarını ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu doğrulamıştır. Çalışma; özel eğitimde KDU'ların yaygınlaştırılmasının, öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimlerin geliştirilmesinin ve destekleyici yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
This study aims to adapt the Teachers’ Attitudes Toward Evidence-Based Practices Scale into Turkish and examine its psychometric properties. Evidence-based practices (EBPs) form a core approach to effective instruction in special education by guiding instructional decisions through the integration of scientific evidence, practitioner expertise, and student characteristics. Conducted within a descriptive research design, the adaptation process included translation–back translation, expert review, language equivalence testing, and pilot implementation. The participants were 210 special education teachers selected through convenience sampling. Exploratory and Confirmatory Factor Analyses supported the two-factor structure—Attractiveness and Appropriateness—within the Turkish context. The two-factor model explained 55.5% of the variance, and CFA results (CFI = .946, TLI = .921, SRMR = .048) indicated a good model fit, which improved after removing item 7. The Cronbach’s alpha coefficient was α = .916, with acceptable item–total correlations. Findings confirmed that the Turkish version of the scale is a valid and reliable tool for measuring teachers’ attitudes toward EBPs. The study highlights the importance of promoting EBPs in special education, developing in-service teacher training, and enacting supportive legal regulations.