Yapay zekânın öğretmenlik mesleğine olası yansımaları: Fen bilimleri öğretmenlerinin görüşleri
International AEGEAN Conferences on Social Sciences & Humanities, İzmir, Türkiye, 26 - 27 Ekim 2026, ss.327-342, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: İzmir
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.327-342
- Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin yapay zekânın öğretmenlik mesleğine, mesleki kimliğe ve öğretim süreçlerine olası etkilerine ilişkin görüşlerini incelemektir. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde fenomenolojik desenle yürütülen araştırmanın katılımcılarını, yapay zekâ deneyimi bulunan yedi fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, yapay zekânın öğretmenlik mesleğini öğretmenin rehberlik rolü, mesleki sorumlulukları, pedagojik uygulamaları ve öğretmen öğrenci etkileşimi bakımından yeniden şekillendirme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Öğretmenler, yapay zekânın bilgiye erişimi kolaylaştırma, öğretimi bireyselleştirme, ders planlama ve öğretim materyallerini çeşitlendirme açısından fırsatlar sunduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte, hazır içeriklere aşırı bağımlılık, özgün düşünmenin sınırlanması, öğretmen uzmanlığının geri planda kalması ve yüz yüze etkileşimin zayıflaması olası riskler olarak öne çıkmıştır. Katılımcılar, geleceğin öğretmenlik mesleğinde yapay zekâ okuryazarlığı, dijital yeterlikler ve üretilen bilgileri eleştirel değerlendirme becerilerinin yanı sıra rehberlik, empati ve etkili iletişimin de önemini koruyacağını vurgulamıştır. Sonuç olarak yapay zekânın öğretmenin yerini alan bir unsurdan ziyade pedagojik uzmanlığı destekleyen bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda öğretmen yetiştirme programlarında etik ve eleştirel yapay zekâ kullanımı ile yapay zekâ destekli öğretim tasarımına yönelik uygulamalara yer verilmesi önerilmektedir.