Akademik Veri Yönetim Sistemi
İlahiyat, Ankara, 2025
Arap dünyasında çok erken döneme dayanan dil çalışmaları geleneği olmasına rağmen, Saussure’ün ortaya koyduğu dilbi-lim çalışmasının tüm dünyada olduğu gibi Arap dünyasında da dil alanında yapılan çalışmalara büyük bir etkisi olmuştur. Arap dünyasındaki dil çalışmalarını temelde Maşrik ve Mağ-rib’de yapılan çalışmalar olarak ikiye ayırmak mümkündür. Maşrik’te dilbilim çalışmaları karşılaştırmalı dilbilim çalışmala-rıyla başlamış, daha sonra Firth’in bakış açısıyla dilbilim çalış-maları yeni yönelişlerle devam etmiştir. Mağrib bölgesi Fransız sömürgesi altında olduğu için dilbilim çalışmaları Maşrik’e göre daha geç başlamıştır. Bu bölgedeki ülkeler Fransız sömür-gesinden kurtulduktan sonra batı dilbilimine dayalı çalışmalar yürütmüşlerdir. Bu dönemde kurulan üniversiteler dilbilim ça- lışmalarına olanak sağlamış ve Fransızca bilgisinin yaygın ol- ması dilbilimcilerin Saussure’ün dilbilimiyle doğrudan ilgilenmelerini sağlamıştır. Dolayısıyla Mağrib’deki dilbilim ça- lışmaları Maşrik’e göre daha geç bir dönemde yapılmış olsa da doğrudan Saussure dilbilimi ile ilgilenmişlerdir. Mağrib’de yer alan Tunus’ta ise dilbilimsel kavramların oluşturulması, uygu-lamalı dilbilime dayalı yenilikçi dil öğretimi ve Arap dil gelene- ğinin dilbilimle yeniden okunması gibi dilbilim adına önemli adımlar atılmıştır. Bu çalışmada öncelikle Arap dünyasındaki dilbilimsel faaliyetler Maşrik ve Mağrib merkezli olarak ele alı-nacaktır. Ardından Tunus’taki dil araştırmaları üzerinde duru- lacak, ilk dönem ve sonrasında gelişen dil çalışmalarının temel özelliklerine yer verilecektir. Arap dilbilim çalışmalarında önemli atılımlara sahip olan Tunus’ta dilbilimin seyrine değini- lecek ve burada faaliyet gösteren önemli dilbilimcilerin görüş-lerine yer verilecektir. Böylece çalışmanın temel amacı olan Tu- nus’taki modern dil çalışmalarına dair bir perspektif sunul- maya çalışılacaktır.
Although there is a tradition of linguistic studies in the Arab world dating back to a very early period, Saussure's linguistic studies had a great impact on the studies in the field of language in the Arab world as well as in the whole world. It is possible to divide the linguistic studies in the Arab world into two as the studies conducted in Mashrik and Maghrib. In Mashrik, lin- guistic studies started with comparative linguistics studies and then continued with new orientations with Firth's point of view. Since the Maghrib region was under French colonisation, lin- guistic studies started later than in the Mashreq. After the coun- tries in this region got rid of the French colonisation, they car- ried out studies based on Western linguistics. The universities established in this period enabled linguistic studies and the widespread knowledge of French enabled linguists to deal di- rectly with Saussure's linguistics. Therefore, even though linguistic studies in the Maghrib were carried out later than in the Mashriq, they were directly interested in Saussure's linguis- tics. In Tunisia, which is in the Maghreb, important steps have been taken in the name of linguistics such as the creation of lin- guistic concepts, innovative language teaching based on ap- plied linguistics, and the rereading of the Arabic language tra- dition with linguistics. In this study, linguistic activities in the Arab world will first be discussed, centred on Mashrik and Ma- ghrib. Then, the linguistic studies in Tunisia will be emphasised and the basic features of the linguistic studies developed in the first period and afterwards will be given. The course of linguis- tics in Tunisia, which has important breakthroughs in Arab lin- guistic studies, will be mentioned and the views of important linguists who are active here will be included. Thus, a perspec- tive on modern linguistic studies in Tunisia, which is the main purpose of the study, will be tried to be presented