TRB1 (BİNGÖL, ELAZIĞ, MALATYA, TUNCELİ) DÜZEY-2 BÖLGESİNDE 2007-2019 YILLARI ARASINDA NÜFUSUN GELİŞİMİ VE HAREKETLERİ İLE DEMOGRAFİK YAPININ DEĞİŞİMİ


Yılmaz M.

Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol.7, no.1, pp.37-88, 2021 (National Refreed University Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 7 Issue: 1
  • Publication Date: 2021
  • Title of Journal : Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
  • Page Numbers: pp.37-88

Abstract

TRB1 bölgesi, Türkiye’deki 26 düzey-2 bölgesinden biridir. Bingöl, Elazığ, Malatya ve Tunceli illerini kapsayan bölgenin günümüzdeki nüfusu 1 milyon 756 bin civarında olup bu nüfus Türkiye nüfusunun % 2,1’ini oluşturmaktadır. TRB1 bölgesi Türkiye’deki 26 kalkınma ajansından Fırat Kalkınma Ajansı’nın (FIKA)  faaliyet bölgesidir.

Son yıllarda bölgenin nüfus artış hızı eğrisinde dalgalanmalar görülmekte olup net göç hızı genellikle eksi değerler almaktadır. 2007-2019 arasında bölgede kaba doğum oranı, toplam doğurganlık hızı ve doğal artış hızı azalmış, kaba ölüm oranı ise değişmemiştir. Bölgede 12 yılda çocuk nüfus oranı azalmış, çalışma çağı ve yaşlı nüfus oranı ise artmıştır. Bölge illerinin demografik yapısı birbirinden farklıdır. Bingöl’de genç nüfus oranı nispeten yüksekken Elazığ ve Malatya’da bu oran daha düşüktür. Tunceli’de ise çocuk nüfus oranı diğer 3 ile göre çok düşük iken yaşlı nüfus oranı ise oldukça yüksektir.

TRB1 bölgesinde 2007-2019 arasındaki 12 yılda, nüfusun cinsiyet oranı 2010 yılında 99,6 iken geri kalan 11 yılda ise yüksekti. Kısaca bölgede 12 yıllık süreçte cinsiyet oranı 99,6 (2010) ile 102,1 (2011) arasında değişim göstermiştir. 2007-2019 döneminde TRB1 bölgesindeki illerden Bingöl ve Tunceli’de cinsiyet oranı genellikle yüksekken Elazığ ve Malatya’da ise bu değer düşüktür.  Göç vermesine rağmen, özellikle bölgedeki Tunceli ve Bingöl gibi terör eylemlerinin halen devam ettiği illerde asker sayısının fazla olmasından; TRB1 bölgesinde cinsiyet oranı genellikle yüksektir.

2007-2019 arasında TRB1 bölgesinde ve bölge illerinde nüfusun toplam bağımlılık oranı ve genç bağımlılık oranı azalmış, yaşlı bağımlılık oranı ise yükselmiştir. Son yıllarda bölgede ve bölge illerinde nüfusun hızla yaşlandığı gözlenmektedir. Toplam doğurganlık hızının önümüzdeki yıllarda da giderek düşmesi, bölgede nüfusun yaşlanma sürecini daha da hızlandıracaktır.