BATI KARADENİZ (TR8) DÜZEY-1 BÖLGESİNDE YER ALAN TR81, TR82 VE TR83 DÜZEY-2 BÖLGELERİNDE 2007-2024 YILLARI ARASINDA NÜFUS GELİŞİMİ VE BU GELİŞİMİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Yılmaz M.

Karadeniz İncelemeleri Dergisi, cilt.20, sa.40, ss.289-308, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 20 Sayı: 40
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.18220/kid.1942500
  • Dergi Adı: Karadeniz İncelemeleri Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.289-308
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın), TR82(Kastamonu, Sinop, Çankırı) ve TR83(Samsun, Tokat, Çorum, Amasya) düzey 2 bölgeleri Batı Karadeniz (TR8) düzey 1 bölgesi içinde yer almaktadır. Bu çalışmada Batı Karadeniz düzey 1 bölgesi içinde yer alan düzey-2 bölgelerinin nüfus gelişimi ve bu gelişimi etkileyen toplam doğurganlık, kaba doğum ve ölüm hızı ile net göç hızı verileri ele alınmıştır. Çalışmada nicel yöntem kullanılmıştır. 2007-2024 arasında TR81 düzey 2 bölgesinde nüfus %3 civarında artarken TR82’de bu artış %10 ve TR83’te ise %5 civarında olmuştur. Net göç hızının genellikle pozitif olduğu TR82’nin 17 yıllık süreçte nüfus artış hızının en fazla olduğu bölge olması dikkat çekmektedir. Buna karşın net göç hızı genellikle eksi değerler alan TR81 ve TR83 bölgelerinde ise nüfus artış hızı daha düşük düzeylerde kalmıştır. Son yıllarda her üç bölgede de toplam doğurganlık hızı ve kaba doğum hızı giderek azalmakta, buna karşın kaba ölüm hızı ise giderek yükselmektedir. Hatta TR81 ve TR82 düzey 2 bölgelerinde son 5-6 yılda kaba ölüm hızı kaba doğum hızını geçtiği için nüfusun doğal artış hızı eksi değerler almıştır. TR83 bölgesinde de yakın gelecekte belirtilen durumun yaşanması kuvvetle muhtemeldir. Bu nedenle her üç bölgede de pronatalist nüfus politikasının uygulanması ve toplam doğurganlık hızının artırılması önem arz etmektedir. Aksi halde dışardan göç gelmediği takdirde TR81, TR82 ve TR83 düzey 2 bölgelerinde nüfus giderek azalacak ve hızla yaşlanacaktır. Zaten hali hazırda Türkiye’de yaşlı nüfus oranı en yüksek olan Sinop, Kastamonu, Çankırı, Çorum ve Amasya gibi çok sayıda il bu bölgelerde yer almaktadır.