Deneysel İskelet Kası İskemi-Reperfüzyon Hasarına Karşı Arı Sütünün Bazı Sistemik Parametreler Üzerine Etkisi


MELEK S., AKKOYUN H. T., AKKOYUN M. B., bengü a. ş., Ekin S., KARAGÖZOĞLU F., ...Daha Fazla

Türk Doğa ve Fen Dergisi, cilt.15, sa.3, ss.243-249, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 15 Sayı: 3
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.46810/tdfd.1886456
  • Dergi Adı: Türk Doğa ve Fen Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.243-249
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Alt extremite iskemi-reperfüzyon (I/R) hasarı, cerrahi girişimler ve travmatik süreçler sonrasında lokal doku hasarının yanı sıra sistemik biyokimyasal değişikliklere ve uzak organ disfonksiyonuna yol açabilen önemli bir klinik sorundur. Arı sütünün (RJ) farklı doku hasarı modellerinde biyolojik etkileri bildirilmiş olmakla birlikte, alt extremite I/R hasarı sonrası serum biyokimyasal değişiklikler üzerindeki etkilerine ilişkin veriler sınırlıdır. Bu nedenle RJ uygulamasının alt extremite I/R hasarı sonrası serum biyokimyasal belirteçlerdeki değişiklikler üzerinde etkili olabileceği öngörülmüştür. Sunulan çalışmanın amacı, deneysel femoral arter I/R modeli oluşturulan sıçanlarda RJ uygulamasının serum LDH, ALT, AST, üre ve kreatinin düzeyleri üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Çalışmada Wistar albino ırkı erkek sıçanlar rastgele üç gruba ayrıldı (n=6): kontrol grubu, I/R grubu ve RJ grubu. I/R modeli, femoral arterin 90 dakika süreyle ligasyonu ve ardından 90 dakika reperfüzyon uygulamasıyla oluşturuldu. RJ grubuna, cerrahi işlemden önce 7 gün süreyle oral yolla 100 mg/kg dozunda arı sütü verildi. Reperfüzyon süresi sonunda alınan kan örneklerinde serum LDH, AST, ALT, üre ve kreatinin düzeyleri analiz edildi. Sonuçlar, I/R grubunda serum LDH, AST, ALT ve üre düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttığını gösterdi (p < 0.05). RJ uygulanan grupta ise bu parametrelerin I/R grubuna göre anlamlı biçimde azaldığı ve çoğunun kontrol grubuna yaklaştığı belirlendi (p < 0.05). Kreatinin düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p > 0.05). Sonuç olarak RJ tedavisi deneysel alt extremite I/R hasarı sonrasında ortaya çıkan serum biyokimyasal değişikliklerini azaltmıştır. Bu bulgular RJ’nin I/R hasarı sonrasında gelişen sistemik biyokimyasal değişiklikler üzerinde yararlı etkilerle ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Ancak bu gözlem yalnızca serum biyokimyasal parametrelerine dayanmaktadır ve histopatolojik değerlendirmeler ile mekanistik çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.
Lower extremity ischemia-reperfusion (I/R) injury is a significant clinical problem that may lead to systemic biochemical alterations and remote organ dysfunction in addition to local tissue damage following surgical and traumatic events. Although the biological effects of royal jelly (RJ) have been reported in different tissue injury models, data regarding its effects on serum biochemical changes following lower extremity I/R injury are limited. Therefore, it was hypothesised that RJ administration may have an effect on alterations in serum biochemical markers following lower extremity I/R injury. The aim of the present study was to evaluate the effects of RJ administration on serum lactate dehydrogenase (LDH), alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), urea and creatinine levels in rats subjected to an experimental femoral artery I/R model. Male Wistar albino rats were randomly assigned into three groups (n=6): control, I/R and RJ groups. The I/R model was established by femoral artery ligation for 90 minutes followed by 90 minutes of reperfusion. Royal jelly was administered orally at a dose of 100 mg/kg for 7 days prior to the surgical procedure. At the end of the reperfusion period, serum levels of LDH, AST, ALT, urea, and creatinine were analysed. Serum LDH, AST, ALT, and urea levels were significantly increased in the I/R group compared with the control group (p < 0.05). In the RJ-treated group, these parameters were significantly reduced compared with the I/R group and mostly approached control values (p < 0.05). No significant difference was observed among the groups in terms of creatinine levels (p > 0.05). In conclusion, RJ treatment attenuated the serum biochemical alterations observed following experimental lower extremity I/R injury. These f indings suggest that RJ may be associated with beneficial effects on systemic biochemical alterations following I/R injury. However, these observations are based solely on serum biochemical parameters and require confirmation through histopathological evaluation and mechanistic studies.