EMAG2 VERİLERİ KULLANILARAK ISPARTA AÇISI’NIN (GÜNEYBATI ANADOLU-TÜRKİYE) MANYETİK ANOMALİ DAĞILIMI VE TEKTONİK YORUMU


Aktaş G., Alkan H., Öztürk S.

MUNZUR 3. ULUSLARARASI BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR VE İNOVASYON KONGRESİ, Tunceli, Türkiye, 2 - 03 Mayıs 2026, ss.1-8, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Tunceli
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1-8
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Isparta Açısı, Batı Anadolu genişleme rejimi ile Helenik-Kıbrıs yayı etkisinin yanı sıra batıda Likya napları ile doğuda Beyşehir-Hoyran napları arasındaki karmaşık yapısal ilişkiler nedeniyle jeodinamik açıdan önemli bir geçiş zonudur. Manyetik anomaliler, yalnızca litolojik farklılıkları değil, aynı zamanda derin yapısal süreksizlikleri, gömülü fayları ve magmatik kökenli birimleri ortaya koyabilen etkili ve güvenilir jeofizik yöntemlerdendir. Bu çalışmada, 2 yay-dakikalık çözünürlüğe sahip EMAG2 veri setinden elde edilen manyetik anomali dağılımları kullanılarak Isparta Açısı’nın yapısal ve jeolojik özellikleri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, manyetik anomalilerin mekânsal dağılımı analiz edilmiş ve bu anomalilerden türetilen tektonik yapılar aracılığıyla bölgenin manyetik imzası spektral analiz teknikleriyle incelenmiştir. Verilere uygulanan kutba indirgeme (RTP) ve çeşitli veri işleme teknikleri sonucunda elde edilen haritaların jeolojik verilerle entegrasyonu, başlıca anomali kaynaklarının belirlenmesine önemli katkı sağlamıştır. Manyetik anomali örüntüleri ve dokusal özellikler, anomalilerin büyük ölçüde gömülü jeolojik cisimler, fay sistemleri, ofiyolitik ve magmatik birimler ile temel kayanın manyetik özelliklerindeki yanal değişimlerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Geleneksel sınır belirleme yöntemleri ile manyetik kaynakların konumları ve yapısal süreksizlikler ortaya konulmuş, farklı manyetik karakterlere sahip bölgeler ayırt edilerek bunların jeolojik ve tektonik çerçeve ile uyumu değerlendirilmiştir. Elde edilen ilksel sonuçlar, yüksek manyetik anomalilerin çoğunlukla fay zonları ve mafik/ofiyolitik kayaçlarla ilişkili olduğunu, düşük anomalilerin ise sedimanter havzalar ve düşük manyetik duyarlılığa sahip platform birimlerini temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Manyetik gradyanlardaki belirgin süreksizliklerin Fethiye-Burdur fay zonu, Simav, Eskişehir Fay Zonu, Yenice Fay Zonu, Beyşehir ve Kırkkavak fayları ile uyum göstermesi, bu yapıların derin kabuksal sürekliliğine işaret etmektedir. Sonuç olarak, Isparta Açısı’nın yalnızca yüzey morfotektoniği ile sınırlı olmayan, derin yapısal unsurlar tarafından kontrol edilen karmaşık bir tektonik yapı niteliği taşıdığı ortaya konulmuştur.