Hatıralar Ekseninde Ermeni Olayları


Topuz E.

Van'da Katliam, Yıkım ve İşgal, Van, Turkey, 26 - 27 April 2022, pp.15-16

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Van
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.15-16
  • Van Yüzüncü Yıl University Affiliated: Yes

Abstract

Geçmişi tarih kılarken ilk elden kaynakların mevcudiyeti önemlidir. Dönem müşahitlerinin kaleme aldıkları hatıratlar bahse konu kaynakların başında gelmektedir. XIX. yüzyılın ikinci yarısına kadar çok nadir olan hatıratların belirtilen dönemle birlikte tedricen arttığı bilinmektedir. Bunun nedenlerinden biri, dönem siyasi hayatının sıkıntılarına karşı çözüm arayışındaki memur ve münevverlerin tarihe not düşme isteklerinden ileri geldiği gibi özellikle belli bir kısmının tercihlerini ve eylemlerini tarih huzurunda savunma kaygısından kaynaklanmıştır.

Son dönem Osmanlı dünyasının en önemli sorunlarından biri Ermeni meselesidir. Devletin yıkılışına kadar gündemin manşetlerini teşkil eden bu meselenin asker, sivil kanadında yüzlerce memuru veya müşahidi olmuştur. Bu kişiler, hadiselerin birer tarafı olarak eylemlerini ve izlenimlerini kayıt altına almışlar veya pasif görevlerinde kamuoyunu gerçeklerden haberdar etmek maksadıyla dönem neşriyatlarında peyderpey yayınlamışlardır. Ancak olay anının sıcaklığına istinat eden gözlemlerin hissiyattan bağımsız olamaması, sonradan kaleme alınanların ise aklanma ve kahraman yaratma kaygısıyla kamuoyunu sunulmasından neşet eden zafiyetler bu literatürün ihtiyatla kullanılmasını araştırmacılara ihtar etmektedir.

Bu tebliğde mezkûr sıkıntılar, tarih disiplininin yöntem ve metot süzgecinden geçirilerek kristalize edilecek, dönem memur ve müşahitlerinin Ermeni meselesine ilişkin görüşleri değerlendirilip sürecin sıhhat ve sıkıntılarına açıklama yapılmaya çalışılacaktır.