Van İli Tuşba İlçesinde Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Suni Tohumlamaya Yönelik Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi

Terin M., Karlıdağ F.

9th INTERNATIONAL FOOD, AGRICULTURE AND VETERINARY SCIENCES CONGRESS , Konya, Türkiye, 3 - 05 Nisan 2026, ss.20-27, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.20-27
  • Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Suni tohumlama, başta süt ve besi sığırcılığı olmak üzere tüm hayvan ırklarında genetik iyileşmeyi sağlamak için geliştirilmiş önemli bir tekniktir. Özellikle sütçülük sektöründe yaygın olarak uygulanmakta olan suni tohumlama, genetik iyileşme sayesinde süt üretimine ve süt üreticilerine önemli ekonomik katkılar sağlamaktadır. Bu nedenle, suni tohumlama sürdürülebilir hayvancılık için oldukça önemlidir. Araştırma Van ili Tuşba ilçesinde yapılmıştır. Tuşba ilçesi, Van ilinde büyük baş hayvan varlığının en yüksek olduğu ilçedir. Araştırmanın amacı, Van ili Tuşba ilçesinde süt sığırcılığı yapan işletmelerinin suni tohumlamaya ilişkin tutum ve davranışlarını belirlemektir. Araştırmanın ana materyalini oransal örnekleme yöntemiyle belirlenen 92 adet işletmeden toplanan anket verileri oluşturmaktadır. Veriler, frekans tabloları ve tanımlayıcı istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada, işletmelerin %41.3’ünün hiç suni tohumlama yaptırmadığı, %35.9’unun bazen ve %22.8’inin her zaman suni tohum yaptırdıkları belirlenmiştir. Suni tohumlama yaptırmayan işletmelerin %68.4’ünün işletmede boğa beslediği için suni tohumlama yaptırmadığı, suni tohumlama yaptıran işletmelerin de %38.1’inin hayvanlarının genetik ıslahı ve %31.5’inin hastalıklardan korunmak için suni tohumlama yaptırdığı tespit edilmiştir. Suni tohumlama yaptıran işletmelerin ortalama 6.8 yıldır suni tohumlama yaptırdığı, işletmelerin %85.1’inin suni tohumlamada ithal tohumu tercih ettiği ve işletmelerin %96.3’ünün gelecek yıllarda da suni tohumlama yaptırmaya devam edecekleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, ilçede suni tohumlama kullanımının yaygın olmakla birlikte henüz istenilen düzeye ulaşmadığını, buna karşın uygulamanın sürdürülebilir hayvancılık açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, teknik destek hizmetlerinin güçlendirilmesi, tarımsal yayım faaliyetlerinin artırılması ve suni tohumlama hizmetlerine erişimin kolaylaştırılmasıyla kullanım oranının artırılabileceği söylenebilir. 

Artificial insemination is an important technique developed to achieve genetic improvement in all livestock breeds, particularly in dairy and beef cattle production. Widely applied in the dairy sector, artificial insemination provides significant economic benefits to milk production and dairy farmers through genetic improvement. Therefore, artificial insemination is considered highly important for sustainable livestock production. The study was conducted in the Tuşba district of Van province. Tuşba district has the highest cattle population in Van province. The aim of the study was to determine the attitudes and behaviors of dairy cattle enterprises toward artificial insemination in Tuşba district. The main material of the study consisted of survey data collected from 92 enterprises selected using the proportional sampling method. The data were analyzed using frequency tables and descriptive statistics. The results indicated that 41.3% of the enterprises had never used artificial insemination, 35.9% used it occasionally, and 22.8% used it regularly. Among the enterprises that did not use artificial insemination, 68.4% stated that they preferred not to use it because they kept a breeding bull on the farm. Among the enterprises applying artificial insemination, 38.1% used it for genetic improvement and 31.5% for disease prevention purposes. It was also determined that enterprises using artificial insemination had applied the practice for an average of 6.8 years, 85.1% preferred imported semen, and 96.3% planned to continue using artificial insemination in the coming years. The findings indicate that although the use of artificial insemination is widespread in the district, it has not yet reached the desired level; however, the practice has significant potential for sustainable livestock production in the region. Accordingly, strengthening technical support services, increasing agricultural extension activities, and improving access to artificial insemination services may contribute to increasing its adoption rate.