Akademik Veri Yönetim Sistemi
AAnkara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.17, sa.1, ss.97-121, 2026 (Hakemli Dergi)
TR51 ve TR52 düzey-2 bölgeleri Batı Anadolu (TR5) düzey-1
bölgesinde yer almaktadır. TR51 bölgesinde Ankara düzey-3
bölgesi, TR52 bölgesinde ise Konya ve Karaman düzey-3 bögeleri
yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı 2007-2024 yılları arasında
TR51 ve TR52 düzey-2 bölgelerinde nüfus gelişimini, nüfus
yapısının değişimini ve bu gelişim ve değişime etki eden net göç hızı,
toplam doğurganlık, kaba doğum ve ölüm hızını incelemektir.
Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Günümüzde TR51
bölgesinde yaklaşık 5,9 milyon ve TR2 bölgesinde ise 2,6 milyonluk
bir nüfus bulunmaktadır. Diğer bir ifade ile TR5 düzey-1 bölgesinde
nüfusun yaklaşık %69'u TR51, geri kalan %31'i ise TR52
bölgesinde bulunmaktadır. 17 yıllık süreçte Batı Anadolu
bölgesinin nüfusu %27 artarken bu artış TR51 düzey-2 bölgesinde
%31'e çıkmış TR52 düzey-2 bölgesinde ise %19'da kalmıştır. TR52
bölgesinde toplam doğurganlık hızı ve kaba doğum hızı TR51'ye
göre daha yüksektir. Buna rağmen 17 yılda nüfusun TR51
bölgesinde daha hızlı artması, bu bölgenin aldığı göçün fazla
olması, TR52 bölgesinin ise genellikle aldığı göçten daha fazla göç
vermesiyle ilgilidir. Nitekim 2008-2024 sürecinde TR51 bölgesinde
net göç hızı, 2018 yılının dışındaki tüm yıllarda artı değerler almış
ve çoğu yıl ‰5-10 arasında seyretmiştir. Aynı süreçte TR52
bölgesinde ise net göç hız genellikle eksi değerler almıştır. Son
yıllarda TR51 ve TR52 düzey-2 bölgelerinde toplam doğurganlık ve
kaba doğum hızı azalmakta, buna karşın kaba ölüm hızı ise
artmaktadır. Bu durum nüfusun doğal artış hızının giderek
azalmasına neden olmuştur. Nitekim günümüzde kaba doğum ve
kaba ölüm hızı arasındaki farka denk gelen nüfusun doğal artış
hızı, TR51 bölgesinde ‰3,8'e ve TR52 bölgesinde de ‰5,5'e
inmiştir. Yakın gelecekte bu değerin daha da azalması
beklenmektedir. Bu soruna karşın her iki bölgede de doğumların
artırılması için pronatalist nüfus politikalarının uygulanması
gerekmektedir. TR51 ve TR52 düzey-2 bölgelerinde toplam
doğurganlık ve kaba doğum hızının giderek azalması, nüfusun yaş
yapısının da hızla değişmesine neden olmuştur. 2009-2024 yılları
arasında TR51 ve TR52 düzey-2 bölgelerinde 0-14 yaş grubu
nüfusun payı hızla azalırken 65+ yaş grubunun payı ise hızla
artmıştır