VAN GÖLÜ CANAVARI VE LOCH NESS CANAVARI: DİJİTAL FOLKLOR, KÜLTÜREL BELLEK VE TURİZM AHLAKI AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME

Creative Commons License

Bazancir R.

INTERNATIONAL JOURNAL OF LANGUAGE LITERATURE AND CULTURE RESEARCHES, cilt.9, sa.3, ss.1448-1464, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, Van Gölü Canavarı anlatısının dijital temsillerini Loch Ness Canavarı'yla karşılaştırmakta; Storsjön, Champ ve Ogopogo örneklerini tamamlayıcı bağlamlar olarak ele almaktadır. Amaçlı örneklemle oluşturulan veri kümesi, 2019-2025 yılları arasında yayımlanan altı haber/analiz metni, bir YouTube videosu, bir X paylaşımı ve erişim tarihi 22 Eylül 2026 olan altı turizm/kurum sayfası olmak üzere 14 kamusal dijital belgeden oluşmaktadır. Veriler açık kodlama ve karşılaştırmalı doküman analiziyle incelenmiştir. Analiz üç temel bulgu ortaya koymuştur. Van anlatısı kanıt iddiası, kuşku ve yeniden bağlamlama arasında olay temelli ve parçalı biçimde dolaşıma girmektedir. Loch Ness anlatısı ise arşiv, canlı kamera, deneyim merkezi ve destinasyon sayfaları aracılığıyla kurumsal bir süreklilik kazanmaktadır. Turistik metalaştırma, kaynak şeffaflığı, yerel topluluğun anlatı üzerindeki hakkı ve su etiği gözetilmediğinde bağlam kaybına yol açabilmektedir. Bu bulgulardan hareketle çalışma, kaynak şeffaflığı, bağlamlandırılmış görünürlük, yerel bellek ve etik turizm ilkelerine dayanan bağlama duyarlı bir dijital folklor modeli önermektedir.

This study compares digital representations of the Lake Van Monster with those of the Loch Ness Monster, while treating Storsjön, Champ, and Ogopogo as contextual cases. The purposively selected dataset comprises 14 publicly accessible digital documents: six news or analysis articles, one YouTube video, one X post published between 2019 and 2025, and six tourism or institutional webpages accessed on 22 September 2026. The data were examined through open coding and comparative document analysis. Three main findings emerged. The Lake Van narrative circulates episodically and fragmentarily through claims of evidence, doubt, and recontextualization. By contrast, the Loch Ness narrative maintains institutional continuity through archives, live webcams, a visitor center, and destination webpages. Tourism commodification may also strip context when source transparency, community rights over the narrative, and water ethics are not respected. On this basis, the study proposes a context-sensitive digital folklore model grounded in source transparency, contextualized visibility, local memory, and ethical tourism.