Akademik Veri Yönetim Sistemi
4th International Conference on Modern and Advanced Research, Konya, Türkiye, 6 - 07 Kasım 2025, ss.768-771, (Tam Metin Bildiri)
Hastalıkların tedavisinde, uygulanan ilacın, tedavi yönteminin veya müdahalenin etkisinin doğru
olarak belirlenebilmesi, hem bireysel hasta temelli, hem de popülasyon bazlı kararlar alınmasında,
yöneticiler ve sağlık hizmeti sağlayıcıları için kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, Randomize kontrollü
denemelerden elde edilen bilgiler kullanılmaktadır. Randomize kontrollü denemelerin yürütülmesi
sürecinde, çoğu kez; ilgilenilen özellik dışındaki diğer nedenlerle ölüm, müdahalenin durdurulması,
gruplardaki hastaların yanlış tedaviyi almış olması, tedavi protokolüne uymamış veya çalışmadan çekilmiş
olması gibi çeşitli nedenlerle kayıplar olabilir. Bu gibi durumlarda (uyumsuzluk veya eksik veri), “Tedavi
amacına yönelik analiz”, “Tedavi niyeti analizi” veya “Tedaviye niyet analizi olarak da bilinen Tedavi
amaçlı analiz (ITT; Intent to treat) kullanılabilir. ITT analizi, bu gibi nedenlerden hangi nedenle olursa
olsun, çalışma sonuçlanana kadarki olan süreçte oluşabilecek protokole uyumsuzlukları veya kayıpları
dikkate almadan (bu kayıpları göz ardı ederek), “nasıl randomize ettiysen öyle analiz et” ilkesine göre
işlemleri yürütür. Böylece araştırmacının (okuyucunun) bir müdahalenin etkinliği hakkında doğru (tarafsız)
sonuçlar çıkarmasını sağlar. ITT analizi, çalışma sonucunda olası aşırı uyum veya bir müdahalenin
etkinliğini olduğundan daha yüksek (over estimate) tahmin etme riskini azaltır. Ancak ITT uygulanırken,
tedaviyi bırakan ve tedaviye uyumsuz hastaların oranının önemli ölçüde yüksek olduğu durumlarda,
sonuçların raporlanmasında ve yorumlanmasında oldukça dikkatli olunması önerilir. Bu çalışmada, Türkçe
literatüre katkı sağlamak üzere, ITT analizinin, genel özellikleri ile açıklanması amaçlanmıştır.