Bu çalışma, Horoz Karası (Vitis vinifera L.) üzüm çeşidine ait bir yaşlı fidanların farklı süre ve yoğunluklardaki UV-B uygulamalarına karşı gösterdiği fotosentetik ve fenolik yanıtların zamana bağlı değişimini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada; fidanlar 6-7 yapraklı dönemde iken düşük ve yüksek yoğunluklu UV-B uygulamaları yapılmış; kontrol, uygulama anı ve uygulamalardan 24 saat sonra yapraklarda ölçümler gerçekleştirilmiştir. Azot denge indeksi (NBI), klorofil, flavonoid ve antosiyanin içerikleri Dualex Force-A optik sensörü kullanılarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, UV-B uygulamaları NBI ve klorofil içeriği üzerinde istatistik olarak anlamlı ve zamana bağlı değişimlere neden olmuştur. Yüksek yoğunluklu UV-B uygulaması, NBI değerini kontrol grubuna göre yaklaşık iki kat artırmış; ancak uygulamadan 24 saat sonra bu etkinin önemli ölçüde azaldığı belirlenmiştir. Benzer şekilde, klorofil içeriği uygulama anında artış göstermiş, 24 saat sonra ise kontrol seviyelerine gerilemiştir. Buna karşın, flavonoid ve antosiyanin indekslerinde UV-B uygulamalarına göre zamana bağlı değişimler istatistik olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak, UV-B stresinin, Horoz Karası üzüm çeşidinde fotosentetik değişkenler üzerinde belirgin, fenolik yanıtlar üzerinde ise sınırlı etkiler oluşturduğu ve bu etkilerin büyük ölçüde kısa süreli olduğu belirlenmiştir.
This study was conducted to investigate the time-dependent changes in photosynthetic and phenolic responses of one-year-old saplings of the ‘Horoz Karası’ (Vitis vinifera L.) grape variety to different durations and intensities of UV-B applications. In the study, low and high-intensity UV-B applications were performed when the saplings were in the 6-7 leaf stage; measurements were taken on the leaves at the time of application and 24 hours after application. Nitrogen balance index (NBI), chlorophyll, flavonoid, and anthocyanin contents were determined using a Dualex Force-A optical sensor. According to the results obtained, UV-B applications caused statistically significant and time-dependent changes in NBI and chlorophyll content. High-intensity UV-B application increased the NBI value by approximately twofold compared to the control group; however, this effect decreased significantly 24 hours after application. Similarly, chlorophyll content increased at the time of application and decreased to control levels after 24 hours. In contrast, time-dependent changes in flavonoid and anthocyanin indices according to UV-B applications were not found to be statistically significant. In conclusion, it was determined that UV-B stress had significant effects on photosynthetic parameters and limited effects on phenolic responses in the Horoz Karası grape variety, and these effects were largely short-lived.
